Dự án cao tốc Vinh – Thanh Thủy vừa được Quốc hội thông qua với tổng mức đầu tư khoảng 23.940 tỷ đồng, nhằm hiện đại hóa hạ tầng giao thông và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội tại tỉnh Nghệ An và các vùng lân cận.
Đầu tư khủng cho hạ tầng giao thông
Tổng mức đầu tư 23.940 tỷ đồng được huy động từ ngân sách Nhà nước, bao gồm tăng thu ngân sách Trung ương năm 2024, ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương trong giai đoạn 2026 – 2030. Thời gian thực hiện dự án dự kiến bắt đầu từ năm 2026 và hoàn thành vào năm 2029, giúp nâng cấp tuyến đường hiện tại lên Cửa khẩu Thanh Thủy, vốn còn nhiều hạn chế.
Việc đầu tư mới vào cao tốc Vinh – Thanh Thủy được coi là một bước quan trọng trong tiến trình phát triển kinh tế – xã hội. Tuyến đường này sẽ kết nối Hà Nội với Viêng Chăn (Lào), đồng thời liên thông với các tuyến cao tốc Bắc – Nam phía Đông và đường Hồ Chí Minh, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng cường kết nối khu vực.
Tác động tích cực đến phát triển kinh tế
Theo các chuyên gia, dự án không chỉ cải thiện kết nối giao thông mà còn tạo động lực cho sự phát triển mới, đáp ứng nhu cầu vận tải đang gia tăng. Cao tốc này sẽ góp phần bảo đảm quốc phòng và an ninh, đồng thời mở rộng không gian phát triển cho các doanh nghiệp và cư dân trong khu vực.
Nghị quyết về chủ trương đầu tư cao tốc Vinh – Thanh Thủy đã được thông qua tại Kỳ họp thứ 10 của Quốc hội khóa XV vào ngày 11/12 vừa qua, với sự đồng thuận của 430/433 đại biểu có mặt.
Quy mô và cấu trúc dự án
Dự án sẽ được triển khai với quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh, nhưng phần nền đường, cầu và các đoạn đắp cao sẽ được thiết kế theo quy mô 6 làn xe. Tổng cộng có 10 dự án thành phần, bao gồm 1 dự án xây dựng tuyến chính và 9 dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Trong quá trình thực hiện, dự án sẽ ảnh hưởng đến nhiều loại đất, chủ yếu là đất nông nghiệp, lâm nghiệp và đất ở, với khoảng 210 hộ dân sẽ bị ảnh hưởng. Đặc biệt, 113 hộ cần bố trí tái định cư tại 10 khu vực trong 6 xã, trong khi 3 xã khác không cần.
Tiến trình thực hiện và công tác giải phóng mặt bằng
Để đáp ứng nhu cầu vật liệu xây dựng cho dự án, Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An đã tích cực kiểm tra và quy hoạch các khu vực cung cấp nguyên liệu. Dự kiến, có 13 mỏ, bao gồm 11 mỏ đất, 1 mỏ cát và 1 mỏ đá sẽ được cấp phép để phục vụ cho dự án.
Liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng (GPMB), từ ngày 15/1/2026, Sở Xây dựng tỉnh Nghệ An đã tiến hành bàn giao mốc GPMB trên toàn tuyến cho các xã. Các xã sẽ có trách nhiệm lập quy hoạch tái định cư và tiến hành kiểm tra các khu vực đất bị ảnh hưởng.
Dự kiến, 11 khu tái định cư sẽ được triển khai cho 142 hộ dân. Các địa phương đã bắt đầu đánh giá kinh phí bồi thường, tổ chức họp dân để bàn về các địa điểm tái định cư.
Nghệ An đặt mục tiêu hoàn thành bàn giao đất nông nghiệp và đất rừng, phê duyệt phương án chi trả tiền bồi thường trước ngày 30/4/2026. Sở Xây dựng đã xong xuôi việc cắm mốc và bàn giao hơn 2.800 cọc mốc cho các địa phương để Hội đồng GPMB tiến hành các bước tiếp theo.
Những cơ chế đặc biệt được áp dụng
Dự án cao tốc Vinh – Thanh Thủy cũng được phép áp dụng các cơ chế chính sách đặc biệt như không phải trải qua thẩm định vốn đầu tư, cho phép chỉ định thầu đối với các gói thầu của dự án và các cơ chế đặc thù khác. Ông Võ Trọng Hải, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An, cho biết đây là dự án trọng điểm quốc gia, địa phương đang chạy đua để đạt được những điều kiện tốt nhất cho việc khởi công vào ngày 30/4/2026.
Tóm lại
Với tổng mức đầu tư gần 24.000 tỷ đồng, dự án cao tốc Vinh – Thanh Thủy hứa hẹn sẽ mang lại những thay đổi tích cực cho hệ thống giao thông và phát triển kinh tế – xã hội tại Nghệ An và khu vực, đồng thời đảm bảo an ninh và quốc phòng.
